Soru Bankası - 4982 SAYILI BİLGİ EDİNME HAKKI KANUNU

4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu'nun 33. maddesinde açıkça belirtilen hüküm uyarınca, bu kanunun hükümlerinin yürütülmesi Cumhurbaşkanı tarafından gerçekleştirilir. Bu nedenle, doğru cevap Cumhurbaşkanı'dır. Kanunun ilgili maddesini dikkatlice incelemek ve mevzuata hâkim olmak, kamu hukukuyla ilgili kanunların yürütülmesinde doğru kararlar verilmesi için önemlidir. Ayrıca, kanunların düzenli olarak güncellenmesi nedeniyle, ilgili kanun maddelerini güncel olarak takip etmek de önemlidir. Bu bağlamda, kamu görevlilerinin mevzuata ilişkin bilgi ve deneyimlerini sürekli olarak güncellemeleri ve ilgili kanunların hükümlerini uygulamada etkili bir şekilde kullanabilmeleri için gerekli önlemleri almaları gerekir. Bu kanun hükümlerinin uygulanmasında, kamu kurum ve kuruluşlarının şeffaflık, hesap verebilirlik ve halkın bilgi edinme hakkının korunması gibi ilkeleri gözetmeleri beklenmektedir.

4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu'nun 30. maddesinin son cümlesi, 'Bu raporlar takip eden iki ay içinde Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığınca kamuoyuna açıklanır.' diyerek, yıllık genel raporların kamuoyuna açıklanma yetki ve görevini açıkça belirtmiştir. Kanuna göre, kurum ve kuruluşlar bir önceki yıla ait bilgi edinme başvuruları ile ilgili istatistik bilgileri içeren raporları hazırlayarak Bilgi Edinme Değerlendirme Kuruluna gönderirler. Kurul da bu raporları birleştirerek her yıl Nisan ayının sonuna kadar Türkiye Büyük Millet Meclisine gönderir. Ardından, bu raporlar Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığınca kamuoyuna açıklanır. Dolayısıyla, Bilgi Edinme Değerlendirme Kurulunun Türkiye Büyük Millet Meclisine gönderdiği yıllık genel raporlar, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı tarafından kamuoyuna açıklanır.

4982 Sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu'nun 30. maddesine göre, kurum ve kuruluşlar bir önceki yıla ait olmak üzere yıllık raporlarını hazırlayarak Şubat ayının sonuna kadar Bilgi Edinme Değerlendirme Kuruluna gönderirler. Bilgi Edinme Değerlendirme Kurulu, hazırlayacağı genel raporu ve kurumların raporlarını Nisan ayının sonuna kadar Türkiye Büyük Millet Meclisine gönderir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı, bu raporları takip eden iki ay içinde kamuoyuna açıklar. Dolayısıyla, raporlar takip eden iki ay içinde kamuoyuna açıklanır.

4982 Sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu'nun 28. maddesine göre, gizliliği kaldırılmış olan bilgi veya belgeler, kanunda belirtilen diğer istisnalar kapsamına girmiyor ise, bilgi edinme başvurularına açık hâle gelir. Bu durum, kanunun bilgi edinme hakkının sınırları ile ilgili hükümlerine uygun olarak değerlendirilmelidir. Diğer seçenekler, kanunda açıkça istisna olarak sayılan durumlardır. Dolayısıyla, genel kural olarak bilgi edinme hakkı kapsamında olan seçenek, gizliliği kaldırılmış olan bilgi veya belgelerdir.

4982 Sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu'nun 26. maddesine göre, kurum ve kuruluşların faaliyetlerini yürütme amacına yönelik olarak elde ettikleri görüş, bilgi notu, teklif ve tavsiye niteliğindeki bilgi veya belgeler, kurum ve kuruluş tarafından aksi kararlaştırılmadıkça bilgi edinme hakkı kapsamında değerlendirilir. Bu durum, kurum içi çalışma belgelerinin kural olarak bilgi edinme hakkı kapsamında olduğunu, ancak kurumun bunun aksine bir karar alabileceğini belirtir. Yani, genel kural bu tür belgelerin erişime açık olmasıdır. Bilgi Edinme Hakkı Kanunu'nun ilgili hükümlerine göre, bilgi edinme hakkı kapsamında olan belgelerin erişimi, ancak kanunda belirtilen istisnai durumlarda kısıtlanabilir. Dolayısıyla, kurum ve kuruluşların faaliyetlerini yürütme amacına yönelik olarak elde ettikleri bu tür belgeler, kurum ve kuruluş tarafından aksi kararlaştırılmadıkça, bilgi edinme hakkı kapsamında değerlendirilir.

4982 Sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu'nun 29. maddesine göre, 'Bu Kanunla erişilen bilgi ve belgeler ticarî amaçla çoğaltılamaz ve kullanılamaz.' Bu hüküm, bilgi ve belgelerin ticari amaçla kullanılmasına mutlak bir yasak getirmektedir. Dolayısıyla, kaynak göstermek şartıyla ticari amaçla kullanımına izin verilmemektedir. Bu nedenle, seçenekler arasında doğru olmayan ve Kanuna aykırı olan, 'Bu Kanunla erişilen bilgi ve belgeler, kaynak göstermek şartıyla ticari amaçla kullanılabilir.' ifadesidir.