Soru Bankası - 4982 SAYILI BİLGİ EDİNME HAKKI KANUNU

Rapor düzenlenmesiMadde 30- Kurum ve kuruluşlar, bir önceki yıla ait olmak üzere;a) Kendilerine yapılan bilgi edinme başvurularının sayısını,b) Olumlu cevaplanarak bilgi veya belgelere erişim sağlanan başvuru sayısını,c) Reddedilen başvuru sayısı ve bunların dağılımını gösterir istatistik bilgileri,d) Gizli ya da sır niteliğindeki bilgiler çıkarılarak ya da bu nitelikteki bilgiler ayrılarak bilgi veya belgelere erişim sağlanan başvuru sayısını,e) Başvurunun reddedilmesi üzerine itiraz edilen başvuru sayısı ile bunların sonuçlarını,Gösterir bir rapor hazırlayarak, bu raporları her yıl Şubat ayının sonuna kadar Bilgi Edinme Değerlendirme Kuruluna gönderirler. Bağlı, ilgili ve ilişkili kamu kurum ve kuruluşları raporlarını bağlı, ilgili ya da ilişkili oldukları bakanlık vasıtasıyla iletirler. Kurul, hazırlayacağı genel raporu, söz konusu kurum ve kuruluşların raporları ile birlikte her yıl Nisan ayının sonuna kadar Türkiye Büyük Millet Meclisine gönderir. Bu raporlar takip eden iki ay içinde Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığınca kamuoyuna açıklanır.

Kanunun 28. maddesi, "Gizliliği kaldırılmış olan bilgi veya belgeler... bilgi edinme başvurularına açık hâle gelir." diyerek bu durumu netleştirmiştir. Diğer şıklar ise kanunda açıkça istisna olarak sayılan durumlardır. (Bilgi Edinme Hakkının Sınırları)---Gizliliği kaldırılan bilgi veya belgelerMadde 28- Gizliliği kaldırılmış olan bilgi veya belgeler, bu Kanunda belirtilen diğer istisnalar kapsamına girmiyor ise, bilgi edinme başvurularına açık hâle gelir.

Kanunun 25. maddesi, bu istisnayı getirdikten sonra, "Ancak, söz konusu düzenlemeden etkilenen kurum çalışanlarının bilgi edinme hakları saklıdır." diyerek kurum personelinin kendisini doğrudan etkileyen düzenlemeler hakkında bilgi alabilmesinin önünü açmıştır. (Bilgi Edinme Hakkının Sınırları)--------Kurum içi düzenlemelerMadde 25- Kurum ve kuruluşların, kamuoyunu ilgilendirmeyen ve sadece kendi personeli ile kurum içi uygulamalarına ilişkin düzenlemeler hakkındaki bilgi veya belgeler, bilgi edinme hakkının kapsamı dışındadır. Ancak, söz konusu düzenlemeden etkilenen kurum çalışanlarının bilgi edinme hakları saklıdır.

Kanunun 30. maddesi bu takvimi net bir şekilde belirlemiştir. Buna göre kurum ve kuruluşlar raporlarını "her yıl Şubat ayının sonuna kadar" Kurula, Kurul ise hazırladığı genel raporu "her yıl Nisan ayının sonuna kadar" Türkiye Büyük Millet Meclisine gönderir. (Rapor Düzenlenmesi)----Rapor düzenlenmesiMadde 30- Kurum ve kuruluşlar, bir önceki yıla ait olmak üzere;a) Kendilerine yapılan bilgi edinme başvurularının sayısını,b) Olumlu cevaplanarak bilgi veya belgelere erişim sağlanan başvuru sayısını,c) Reddedilen başvuru sayısı ve bunların dağılımını gösterir istatistik bilgileri,d) Gizli ya da sır niteliğindeki bilgiler çıkarılarak ya da bu nitelikteki bilgiler ayrılarak bilgi veya belgelere erişim sağlanan başvuru sayısını,e) Başvurunun reddedilmesi üzerine itiraz edilen başvuru sayısı ile bunların sonuçlarını,Gösterir bir rapor hazırlayarak, bu raporları her yıl Şubat ayının sonuna kadar Bilgi Edinme Değerlendirme Kuruluna gönderirler. Bağlı, ilgili ve ilişkili kamu kurum ve kuruluşları raporlarını bağlı, ilgili ya da ilişkili oldukları bakanlık vasıtasıyla iletirler. Kurul, hazırlayacağı genel raporu, söz konusu kurum ve kuruluşların raporları ile birlikte her yıl Nisan ayının sonuna kadar Türkiye Büyük Millet Meclisine gönderir. Bu raporlar takip eden iki ay içinde Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığınca kamuoyuna açıklanır.

Kanunun 16, 17, 18, 19 ve 20. maddelerinde bilgi edinme hakkının sınırları (istisnalar) açıkça sayılmıştır. Personelin atama ve yer değiştirme kararları, şeffaflık ve hesap verebilirlik ilkesi gereği, genellikle bu istisnalar kapsamına girmez ve bilgi edinme hakkına tabidir (ancak bir soruşturma veya özel hayatın gizliliği gibi başka bir istisna kapsamına girmiyorsa). (Bilgi Edinme Hakkının Sınırları)------Yargı denetimi dışında kalan işlemlerMadde 15- Yargı denetimi dışında kalan idarî işlemlerden kişinin çalışma hayatını ve mesleki onurunu etkileyecek nitelikte olanlar, bu Kanun kapsamına dahildir. Bu şekilde sağlanan bilgi edinme hakkı işlemin yargı denetimine açılması sonucunu doğurmaz. Devlet sırrına ilişkin bilgi veya belgelerMadde 16- Açıklanması hâlinde Devletin emniyetine, dış ilişkilerine, millî savunmasına ve millî güvenliğine açıkça zarar verecek ve niteliği itibarıyla Devlet sırrı olan gizlilik dereceli bilgi veya belgeler, bilgi edinme hakkı kapsamı dışındadır. Ülkenin ekonomik çıkarlarına ilişkin bilgi veya belgelerMadde 17- Açıklanması ya da zamanından önce açıklanması hâlinde, ülkenin ekonomik çıkarlarına zarar verecek veya haksız rekabet ve kazanca sebep olacak bilgi veya belgeler, bu Kanun kapsamı dışındadır. İstihbarata ilişkin bilgi veya belgelerMadde 18- Sivil ve askerî istihbarat birimlerinin görev ve faaliyetlerine ilişkin bilgi veya belgeler, bu Kanun kapsamı dışındadır.Ancak, bu bilgi ve belgeler kişilerin çalışma hayatını ve meslek onurunu etkileyecek nitelikte ise, istihbarata ilişkin bilgi ve belgeler bilgi edinme hakkı kapsamı içindedir. İdarî soruşturmaya ilişkin bilgi veya belgelerMadde 19- Kurum ve kuruluşların yetkili birimlerince yürütülen idarî soruşturmalarla ilgili olup, açıklanması veya zamanından önce açıklanması hâlinde;a) Kişilerin özel hayatına açıkça haksız müdahale sonucunu doğuracak,b) Kişilerin veya soruşturmayı yürüten görevlilerin hayatını ya da güvenliğini tehlikeye sokacak,c) Soruşturmanın güvenliğini tehlikeye düşürecek,d) Gizli kalması gereken bilgi kaynağının açığa çıkmasına neden olacak veya soruşturma ile ilgili benzeri bilgi ve bilgi kaynaklarının temin edilmesini güçleştirecek,bilgi veya belgeler, bu Kanun kapsamı dışındadır. Adlî soruşturma ve kovuşturmaya ilişkin bilgi veya belgelerMadde 20- Açıklanması veya zamanından önce açıklanması hâlinde;a) Suç işlenmesine yol açacak,b) Suçların önlenmesi ve soruşturulması ya da suçluların kanunî yollarla yakalanıp kovuşturulmasını tehlikeye düşürecek,c) Yargılama görevinin gereğince yerine getirilmesini engelleyecek,d) Hakkında dava açılmış bir kişinin adil yargılanma hakkını ihlâl edecek,Nitelikteki bilgi veya belgeler, bu Kanun kapsamı dışındadır.4.4.1929 tarihli ve 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu, 18.6.1927 tarihli ve 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu, 6.1.1982 tarihli ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu ve diğer özel kanun hükümleri saklıdır.

Kanunun 13. maddesinin son fıkrasında, "Kurula itiraz, başvuru sahibinin idarî yargıya başvurma süresini durdurur." hükmü yer almaktadır. Bu, hak kaybını önleyici önemli bir düzenlemedir. (İtiraz Usulü)----İtiraz usulüMadde 13- Bilgi edinme istemi reddedilen başvuru sahibi, yargı yoluna başvurmadan önce kararın tebliğinden itibaren onbeş gün içinde Kurula itiraz edebilir. Kurul, bu konudaki kararını otuz iş günü içinde verir. Kurum ve kuruluşlar, Kurulun istediği her türlü bilgi veya belgeyi onbeş iş günü içinde vermekle yükümlüdürler.Kurula itiraz, başvuru sahibinin idarî yargıya başvurma süresini durdurur.