- Ana Sayfa
- /
- Soru Bankası
- /
- TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASASI
Avantajları Yakala!
Üye olmadan günlük 15 soru çözebilirsin. Bugün kalan hakkın: 13. Daha fazla soru çözmek için ücretsiz kayıt olabilirsin.
- A) 30
- B) 20
- C) 10
- D) 7
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’na göre Anayasa Mahkemesinin görev ve yetkileriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
- A) Anayasa Mahkemesi, bireysel başvuruları incelerken kanun yolunda gözetilmesi gereken hususları da değerlendirir.
- B) Anayasa Mahkemesi, kanunların, Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü’nün Anayasa’ya şekil ve esas bakımından uygunluğunu denetler.
- C) Herkes, Anayasa’da güvence altına alınmış temel hak ve özgürlüklerinden, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi kapsamındaki herhangi birinin kamu gücü tarafından ihlal edildiği iddiasıyla Anayasa Mahkemesine başvurabilir.
- D) Olağanüstü hâllerde ve savaş hâllerinde çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin şekil ve esas bakımından Anayasa’ya aykırılığı iddiasıyla Anayasa Mahkemesinde dava açılamaz
Anayasa’nın 148’inci maddesine göre Anayasa Mahkemesi, bireysel başvuruları karara bağlar (E seçeneği doğrudur). Ancak bireysel başvuru incelemesinde, kanun yolunda gözetilmesi gereken hususlar incelenemez.
Anayasa Mahkemesi, derece mahkemelerinin kararlarını genel bir temyiz veya istinaf mercii (kanun yolu incelemesi) gibi değerlendiremez. Yapılan inceleme, yalnızca kamu gücü tarafından, Anayasa’da ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi kapsamında güvence altına alınan bir temel hak veya özgürlüğün ihlal edilip edilmediğiyle sınırlıdır. Bu nedenle A seçeneğinde verilen ifade yanlıştır ve sorumuzun doğru cevabıdır.
Diğer Seçeneklerin Analizi:
- B seçeneği; Anayasa Mahkemesinin norm denetimi (kanun, CBK ve TBMM İçtüzüğü denetimi) görevini doğru ifade etmektedir.
- C seçeneği; Bireysel başvurunun konu bakımından kapsamını (Anayasa + AİHS ortak alanı) doğru ifade etmektedir.
- D seçeneği; Anayasa'nın 148. maddesinde yer alan olağanüstü dönem CBK'larının yargısal denetimsizliği kuralını doğru ifade etmektedir.
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'na göre, kanunların şekil bakımından denetlenmesi istemi aşağıdakilerden hangileri tarafından ileri sürülebilir?
- A) Cumhurbaşkanı veya Türkiye Büyük Millet Meclisi üye tam sayısının onda biri tarafından
- B) Cumhurbaşkanı veya Türkiye Büyük Millet Meclisi üye tam sayısının üçte biri tarafından
- C) Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı veya Türkiye Büyük Millet Meclisi üye tam sayısının beşte biri tarafından
- D) Cumhurbaşkanı veya Türkiye Büyük Millet Meclisi üyelerinin beşte biri tarafından
Anayasa'nın 148. maddesine göre Anayasa Mahkemesi, kanunların Anayasa'ya şekil ve esas bakımından uygunluğunu denetler. Kanunların şekil bakımından denetlenmesi, son oylamanın öngörülen çoğunlukla yapılıp yapılmadığıyla sınırlıdır. Bu denetim, Cumhurbaşkanı veya Türkiye Büyük Millet Meclisi üyelerinin beşte biri tarafından istenebilir. Şekil bakımından denetim istemine ilişkin önemli süre kuralı da şudur: Kanunun yayımlandığı tarihten itibaren on gün geçtikten sonra şekil bozukluğuna dayalı iptal davası açılamaz ve bu husus def'i yoluyla da ileri sürülemez. Bu nedenle doğru cevap D seçeneğidir.
T.C. Anayasası'na göre, kanunun yayımlandığı tarihten itibaren kaç gün geçtikten sonra Anayasa Mahkemesine şekil bozukluğuna dayalı iptal davası açılamaz?
- A) 10 gün
- B) 15 gün
- C) 20 gün
- D) 30 gün
Anayasa Mahkemesi’nin kanunların şekil bakımından denetimi, 148. Madde, 3. Kısımda düzenlenmiştir. Bu maddede açıkça belirtilir: "Kanunun yayımlandığı tarihten itibaren on gün geçtikten sonra, şekil bozukluğuna dayalı iptal davası açılamaz; def'i yoluyla da ileri sürülemez." Dolayısıyla, kanun yayımlandığı andan itibaren 10 gün içinde yalnızca şekil bozukluğuna dayalı iptal davası açılabilir. 10 günden sonra bu tür bir dava açmak mümkün değildir.